در حاشیه شهر قائمشهر، حقیقتی تکاندهنده قد برافراشته است؛ کوهی به ارتفاع ۶۰ متر که نه از خاک و سنگ، بلکه از پسماندهای سالهای دور شکل گرفته است. این کوه زباله، سالها نماد بحران مدیریت پسماند در استان مازندران بود. اما امروز، در قلب این مجموعه، یک تفکر متحول شده است و این نقطه پایان نیست؛ آغاز راهی جدید برای تبدیل تهدید به فرصت است.
چرخه کامل پسماند در قائمشهر؛ ۴۵۰ تن در روز
مهدی حسنپور، خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما در قائمشهر، در گزارشی از این مجموعه، اعلام کرد: با راهاندازی کامل چرخه پسماند در قائمشهر، ورودی زباله این کارخانه بیش از ۴۵۰ تن در روز خواهد بود.
با ورود تکنولوژی، مسیر زبالهها تغییر کرده است و از دل این حجم عظیم نخالهها، حالا کود کمپوست بیرون میآید که بیشتر برای باغات و مزارع گندم مصرف میشود.
تبدیل زباله به سوخت جایگزین؛ گامی فراتر
اما گامی فراتر در آینده نزدیک، تبدیل زباله به سوخت جایگزین است تا حتی آنچه قابل تبدیل به کود نیست، به انرژی تبدیل شود. مواد پلاستیکی با مشخصات خاص و درصد کربن و رطوبت معین، جداسازی شده و برای استفاده به عنوان سوخت جایگزین به کارخانجات سیمان ارسال میشود. این فرآیند، علاوه بر کاهش حجم زباله، به تأمین سوخت صنایع نیز کمک میکند.
شیرابههای سمی؛ از تهدید به نقطه قوت
معجزه این کارخانه فقط در خاک و انرژی نیست. حتی تلخترین بخش این بحران یعنی شیرابههای سمی نیز با فرآیندهای تصفیه بیولوژیک و شیمیایی تبدیل به نقطه قوت میشوند. شیرابههای جمعآوریشده در این مجموعه، تصفیه شده و برای استفاده در محصولات کشاورزی و آبیاری فضای سبز به کار میروند.
پیشخرید گرانول؛ نشان از تغییر نگاه به پسماند
استاندار مازندران گفت: «گرانول را پیشخرید کردیم از پسماند قائمشهر تا آذر ماه.» این نشان میدهد که نگاه به زباله در این مجموعه، از یک تهدید به یک منبع اقتصادی و سرمایه تغییر کرده است. پسماند قائمشهر که شهرستانهای سوادکوه، سوادکوه شمالی، جویبار و قائمشهر را پوشش میدهد، به مرکز پردازش و بازیافت تبدیل شده است.
درس بزرگی از مدیریت پسماند
کارخانه کمپوست قائمشهر، امروز نه فقط یک مرکز بازیافت، بلکه یک درس بزرگ است؛ گذار از کوهی از زباله به سوی افقی از سبز و امید. این مرکز نشان میدهد که با نگاه علمی، فناوری و مدیریت صحیح، میتوان از بحرانهای زیستمحیطی، فرصتهای اقتصادی و توسعهای پایدار خلق کرد.
