«خانه شاطر رمضان» یا «سرای سَرور» در محافل موسیقی اصفهان به عنوان یکی از پاتوقهای اصیل و محفلی شناخته میشود که به واسطه میزبانی رمضان ابوطالبی معروف به شاطر رمضان، هنردوستِ و رفیق صمیمی استاد تاج اصفهانی، شکل گرفت.
این خانه برای اهالی موسیقی به منزله پناهگاهی صمیمی بود که هنرمندان بزرگی چون تاج، حسن کسایی، جلیل شهناز، ایرج، فضلالله توکل، حسین یاوری، جلال نی داوود، عباس منتجم، مصطفی ورزنده، رضا مرشد زاده، هوشنگ بهشتی، عباس خان سوری، حسین سروری، اکبرخان نوروزی، عباس گلپایگانی، حسین مشکین، جناب، محمدعلی مُکرم، حسن شکوهی، علی رستمیان، منوچهر غیوری، ذبیحالله احمدی، شهرام ناظری و ذوالفنون در آن رفت و آمد داشتند.
صمیمیت حاکم بر این محیط باعث میشد تا بزرگان موسیقی ایران، از جمله محمدرضا شجریان و استاد حسن کسایی، در فضای خصوصی این منزل گرد هم آیند و آثاری ماندگار را به ثبت برسانند.
شاخصترین اثر بهجامانده از این محفل، ضبط خصوصی اثری معروف به «فراقنامه» در دستگاه سهگاه است که با هنرنمایی شجریان و همراهی اساتید برجستهای چون حسن کسایی، محمد موسوی و بهشتی در همین خانه ضبط شده است.
رمضان ابوطالبی به عنوان شخصیتی که پیوندی ناگسستنی با سبک زندگی و هنری تاج اصفهانی داشت، نقشی پررنگ در حفظ و تداوم اینگونه محافل موسیقایی در اصفهان ایفا کرد. این خانه اکنون در حافظه جمعی هنر موسیقی ایران، نمادی از سنت «آواز در حریم خصوصی» و ارتباط عمیق و بیتکلف بزرگان هنر با مردم کوچه و بازار است.
در این رابطه نقل است که اهالی موسیقی وقتی به این خانه میآمدند، زیرجامه میپوشیدند. بقچه ای شاطر رمضان فقید فراهم کرده بود که هنوز هم هست و در آن زیر جامه وجود داشته است. عکسهای منتشر شده از این محفل بی تلکف موسیقی در اصفهان که بزرگان این عرصه در آن راه داشتند نیز مبین این موضوع است.
این محفل و خانه هماکنون توسط فرزند شاطر رمضان، یدالله ابوطالبی گردانده، اداره و حفظ میشود.
حالا به تازگی ایوب درویشی در بازدید از این سرای تاریخی و هنری که قدمتی نزدیک به یک قرن دارد، ضمن تمجید از آرشیو ممتاز و کمنظیر این مجموعه که با دقت مثالزدنی توسط خانواده ابوطالبی طی چند نسل گردآوری شده، دستور ابلاغ طرحهای دیجیتالیسازی آثار ضبط شده در این خانه را صادر کرده است.
وی ضمن دیدار با وارثان این سرا و شماری از هنرمندان برجسته آواز ایران از جمله استاد شاهزیدی از هنرمند فقید ایرج خواجهامیری که بهتازگی درگذشته است، به نیکی یاد کرد.
معاون سیاسی و اجتماعی استانداری اصفهان در این دیدار اذعان داشته است: این سرا نقطه عطفی در تاریخ موسیقی کلاسیک و شعر و آواز فیالبداهه فارسی، بهویژه در هسته مرکزی فلات ایران با محوریت اصفهان به شمار میرود؛ دیاری که هنرمندانی چون جهانگیرخان قشقایی را در دامان خود پرورانده است.
درویشی با تأکید بر صیانت از مالکیت معنوی آثار، از وارثان سرای سرور که نزدیک به یک قرن با هزینه شخصی از این میراث آکنده از نواهای خلاقانه نگهداری کرده و نقشی بیبدیل در توسعه موسیقی فاخر ایفا کردهاند، خواست تا با بهرهگیری از ظرفیت دنیای مجازی و صنعت دیجیتال، و با همکاری نهادهایی چون ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرکز اسناد، حوزه هنری و میراث فرهنگی، آثار صوتی، تصویری، ترکیبی و تاریخ شفاهی این مجموعه ارزشمند را با سایر ملل به اشتراک بگذارند.
وی با اشاره به اهمیت حفظ این میراث، بر سه محور اساسی شامل تبدیل نوارهای مغناطیسی به حافظههای دیجیتال نوین، دیجیتالیسازی آرشیو تصویری و تدوین کتاب «تاریخ شفاهی چکامههای سرور» تأکید کرد.
معاون سیاسی و اجتماعی استانداری اصفهان با توصیف سرای شاطر رمضان به عنوان نگینی مرصع در مسیر توسعه گردشگری پایدار اصفهان، خواستار بهرهگیری از ظرفیت بخش خصوصی برای تبدیل این مکان به یکی از خانهموزههای موسیقی شاخص کشور شد.
