روستای گیسوم در شهرستان تالش که به دلیل قرار گرفتن جنگل در مجاورت ساحل و برخورداری از ظرفیتهای طبیعی و فرهنگی مورد توجه گردشگران قرار دارد از سال گذشته وارد فرآیند انتخاب روستاهای برتر گردشگری جهان شده است؛ ایرنا در دی ماه ۱۴۰۴ گزارش داده بود که گیسوم در میان ۱۴ روستای انتخابشده از ایران برای این رقابت قرار گرفته است.
هادی حقشناس استاندار گیلان ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ از تکمیل و ارسال پرونده گیسوم به سازمان جهانی گردشگری برای حضور در رقابت «بهترین روستاهای گردشگری جهان» خبر داد؛ با این اقدام، مرحله تهیه و ارسال پرونده پشت سر گذاشته شده و پیگیریهای بعدی بر فراهم کردن الزامات و استانداردهای مورد نیاز متمرکز شده است.
ساماندهی گیسوم از زیرساخت تا فعالیتهای پیرامونی
تازهترین موضعگیریهای مسئولان نشان میدهد که ساماندهی زیرساختها یکی از محورهای اصلی این مرحله است.
یوسف سلمانخواه مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گیلان در بازدید اخیر از گیسوم تاکید کرد؛ صیانت از اصالت فرهنگی و ساماندهی زیرساختها پیششرط ثبت جهانی این روستا است؛ در این چارچوب، توانمندسازی جامعه محلی و حفاظت از هویت فرهنگی منطقه نیز در کنار اقدامات عمرانی مورد توجه قرار گرفته است.
پیش از آن نیز معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار گیلان در بازدید از گیسوم بر ضرورت هماهنگی دستگاههای اجرایی تأکید کرده بود؛ به گفته وی، توسعه زیرساختهای گردشگری، حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی و ساماندهی فعالیتهای اقتصادی باید با هماهنگی دستگاههای مسئول دنبال شود.
یکی از تصمیمهای مشخص در این بازدید، ساماندهی فعالیت دستفروشان حاشیه جاده جنگلی گیسوم بود؛ بر اساس اعلام معاون استاندار، برنامهریزی برای انتقال و استقرار مناسب این افراد با همکاری دستگاههای ذیربط در دستور کار قرار گرفته است.
جاده جنگلی گیسوم که به دلیل پوشش درختی متراکم به «تونل سبز» شهرت دارد، یکی از عناصر اصلی سیمای گردشگری این منطقه محسوب میشود؛ از این رو، ساماندهی فعالیتهای پیرامون جاده باید به گونهای انجام شود که ضمن حفظ معیشت فعالان محلی، به منظر طبیعی و کارکرد گردشگری مسیر آسیب وارد نکند.
۲۰ گام راهبردی برای گیسوم
موضوع ثبت جهانی گیسوم تنها به اقدامات عمرانی محدود نشده است؛ مرتضی طالع ماسوله رئیس بنیاد ملی توسعه گردشگری در خرداد امسال از تدوین نقشه راهی برای جهانیشدن این روستا خبر داد.
در این نقشه راه، شاخصهایی از جمله حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی، مشارکت جامعه محلی، مدیریت زیرساختها، حفاظت محیط زیست و تقویت اقتصاد محلی مورد توجه قرار گرفته است. ساماندهی بازارچهها، معرفی محصولات بومی و آموزش فعالان گردشگری نیز از موضوعات مطرحشده در این برنامه است.
این موضوع اهمیت بیشتری پیدا میکند زیرا گیسوم تنها با داشتن جاذبههای طبیعی نمیتواند معیارهای یک روستای برتر گردشگری جهان را پوشش دهد و نحوه مدیریت مقصد، مشارکت مردم محلی و حفاظت از منابع طبیعی نیز در ارزیابی آن اهمیت دارد.
گیسوم؛ پروندهای که حالا وارد مرحله اجرا شده است
مسیر طیشده درباره گیسوم نشان میدهد که موضوع ثبت جهانی از مرحله انتخاب روستا و تهیه پرونده عبور کرده و اکنون بخش مهمی از کار به نحوه اجرای برنامههای پیشبینیشده در منطقه مربوط است.
پرونده گیسوم ارسال شده، اما در داخل استان موضوعاتی مانند ساماندهی زیرساختها، جاده جنگلی، فعالیت دستفروشان، حفاظت از محیط زیست و تقویت نقش جامعه محلی همچنان در دستور کار قرار دارد؛ مسئولان گیلان نیز بر همکاری دستگاههای اجرایی برای فراهم کردن استانداردهای مورد نیاز تاکید کردهاند.
در این میان، حفظ ویژگیهایی که گیسوم را به یک مقصد گردشگری تبدیل کرده در کنار ساماندهی آن اهمیت دارد؛ زیرا توسعه گردشگری اگر بدون توجه به ظرفیت محیط طبیعی و هویت محلی انجام شود، میتواند به همان عناصری آسیب بزند که مبنای معرفی گیسوم در سطح ملی و بینالمللی بودهاند.
جنگل گیسوم، محبوبترین جنگل تالش در غرب استان گیلان است؛ جادههای جنگل گیسوم به علت ارتفاع و تراکم زیاد درختان، تونلهایی رویایی و خیرهکننده پدید آوردهاست؛ در این پارک جنگلی مجهز امکان انجام تفریحاتی از قبیل اسبسواری، آفرود، پاراگلایدر و دوچرخهسواری فراهم است؛ کودکان نیز میتوانند در پارک بادی جنگل گیسوم، به تفریح و بازی بپردازند.
برنامه جهانی «روستاهای برتر گردشگری» یکی از ابتکارات شاخص سازمان جهانی گردشگری است که با هدف تقویت پیوند بین توسعه محلی، حفاظت از میراث فرهنگی و پایداری زیست محیطی شکل گرفته است؛ این برنامه، روستاهایی را از سراسر جهان انتخاب میکنند که توانستهاند با تکیه بر هویت بومی، به الگویی برای همزیستی انسان، فرهنگ و طبیعت تبدیل شوند.
روستای زیبای گیسوم نیز در بین حدود سه هزار روستای گیلان به عنوان ثبت روستای برتر جهانی گردشگری انتخاب شده که مسئولان این استان به خصوص مسئولان میراث فرهنگی و گردشگری گیلان و فعالان محیط زیست امیدوارند که این روستا به ثبت جهانی روستای برتر جهانی گردشگری برسد.
منطقه گردشگری گیسوم در تالش به دلیل تلاقی جنگل و دریا، یکی از مهمترین مقاصد گردشگری استان گیلان محسوب میشود که سالانه پذیرای هزاران گردشگر داخلی و خارجی است.
