پپام کاسپین – تصادم شناورهای سبک در بندرانزلی در ماه‌های اخیر از برخورد مرگبار قایق با پایه‌های پل موقت کنارگذر تا تصادم شناورها و فعالیت قایق‌ها و جت اسکی‌های فاقد مجوز، زنگ هشدار را برای ضرورت ساماندهی و نظارت جدی‌تر برگردشگری دریایی این شهرستان به صدا درآورده است.

پرینت خبر
به گزارش ایرنا، روزهای اخیر در بندر انزلی برخورد رخ به رخ ۲ شناور در حوضچه آرامش بنادر و دریانوردی حادثه آفرید و هفت نفر دچار حادثه شدند که سه نفر از آنان توسط اورژانس به مراکز درمانی منتقل شدند؛ پیش از آن در ۲۷ مرداد ماه نیز برخورد یک فروند قایق با پل در محدوده تالاب انزلی، ۲ کشته و ۲ مصدوم بر جا گذاشت و در ۱۷ تیرماه نیز ۲ سرنشین جت اسکی فاقد مجوز در روستای کوچک محله دچار حادثه شدند و یکی از سرنشینان این حادثه جان خود را از دست داد.

بر این اساس بندرانزلی در فصل تابستان هرماه یک حادثه دریایی را پشت سر گذاشته است.

خطای انسانی از عوامل تکرار حادثه دریایی

عباس سوناز رئیس جمعیت هلال احمر شهرستان بندرانزلی روز سه‌شنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به حوادث قایقرانی اخیر در این شهرستان اعلام کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون حدود چهار حادثه در این شهرستان اتفاق افتاده که بخش قابل توجهی از آن ناشی از خطاهای انسانی، عدم رعایت سرعت مطمئنه، بی توجهی به مسیر تردد و عدم استفاده از جلیقه نجات است.

وی برضرورت توجه بیشتر بر نحوه عملکرد اسکله‌های قایقرانی شهرستان تاکید کرد و افزود: متاسفانه در حادثه برخورد قایق با پایه‌های پل موقت کنار گذر انزلی راننده قایق و یکی از سرنشینان به دلیل بی‌توجهی به جلو، رعایت نکردن سرعت مطمئنه در برخورد با پایه‌های پل جان خود را از دست دادند و ۲نفر مصدوم شدند.

سوناز ادامه داد: پایه‌های پل موجود در مسیر تردد قایق‌ها بیش از ۲۰ سال است که به عنوان یک مانع در مسیر تردد قرار دارد و قایقرانان باید همانگونه که رانندگان خودروهای سواری هنگام نزدیک شدن به تقاطع یا مانع، سرعت خودرا کاهش می‌دهند عمل کرده و با احتیاط بیشتری برانند.

وی اضافه کرد: قایقرانان برای ایجاد هیجان کاذب در مسافران با سرعت غیرمجاز و بالا از این مسیر عبور می‌کنند که در برخی موارد نتایج آن فاجعه بار است.

رئیس جمعیت هلال احمر شهرستان بندرانزلی تاکید کرد: این نخستین حادثه در محدوده پایه‌های پل نیست؛ نمی‌توان تنها جمع نشدن پل را دلیل وقوع این حوادث دانست، قایق‌ها باید هنگام عبور از بین پایه‌های پل با سرعت مطمئنه حرکت کنند.

وی خواستار جلوگیری از فعالیت قایق‌های غیرمجاز شد و افزود: قایق‌هایی که بدون مجوز در سواحل، اسکله‌های غیرمجاز یا سایر نقاط اقدام به جابه‌جایی مسافر می‌کنند باید شناسایی و از ادامه فعالیت آنها جلوگیری شود.

رئیس جمعیت هلال احمر بندرانزلی اعلام کرد: باید برای تخلفات در محیط آبی مشابه تخلفات رانندگی در جاده مجازات تعیین کرد و تردد قایق‌ها نیز باید سازوکار قانونی و اجرایی مشخصی انجام شود و قایق‌های متخلف را به پارکینگ منتقل کرد.

سوناز اظهار کرد: حضور نظارتی اتحادیه قایقرانی در محدوده تالاب و آبراه‌ها کمرنگ است؛ باید با بازرسی‌های سرزده و مستمر از تعاونی‌ها و مسیرهای تردد قایق‌ها رانندگان و مسافران را ملزم به پوشیدن جلیقه نجات کرد تا همانگونه که بستن کمربند ایمنی در خودروها اجباری شد و مردم ملزم به رعایت آن شدند پوشیدن جلیقه نجات نیز اجباری و به یک فرهنگ تبدیل شود.

وی تصریح کرد: استفاده از جلیقه نجات از مهم‌ترین الزامات ایمنی در قایقرانی است؛ در حادثه‌ای که منجر به فوت زنده‌یاد محمد نوری، راننده قایق(از قهرمانان قایقرانی کشور)، شد اگر جلیقه نجات داشت احتمال نجات او و دسترسی سریع‌تر نیروهای امدادی به وی افزایش می‌یافت.

سوناز به حادثه مشابه دیگری در سال گذشته در محدوده رودخانه پیربازار اشاره کرد و افزود: در آن حادثه یک زن و کودک وارد آب شدند و به دلیل نداشتن جلیقه نجات، عملیات جست‌وجو و یافتن پیکر آنان مدت زیادی طول کشید.

رئیس جمعیت هلال احمر بندرانزلی از همکاری خوبی که میان دستگاه‌های امدادی و دریایی شهرستان وجود دارد خبر داد و گفت: ارتباط و هماهنگی خوبی میان مجموعه‌های هلال احمر، اورژانس، دریابانی، محیط زیست و اداره بندر وجود دارد و این همکاری در مدیریت حوادث بسیار موثر است.

سوناز با تاکید بر ضرورت نظارت جدی‌تر اتحادیه بر تعاونی‌های قایقرانی، اظهار کرد: با توجه به حضور سالانه صدها هزار گردشگر در بندرانزلی و استفاده آنان از ظرفیت‌های تالاب و دریا، رعایت سرعت مطمئنه و استفاده از جلیقه نجات علاوه بر حفظ جان گردشگران و قایقرانان، موجب می‌شود گردشگران با آرامش بیشتری از طبیعت زیبای شهرستان استفاده کنند.

تصادم شناورها؛ مجموعه‌ای از عوامل انسانی، فنی و محیطی

سرهنگ دوم سید سبحان حسینی معاون فرهنگی اجتماعی پایگاه دریابانی بندرانزلی نیز روز سه شنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا تصادم شناورهای سبک در بندرانزلی را برآیند مجموعه‌ای از عوامل انسانی، فنی و محیطی دانست.

به گفته وی، براساس ارزیابی معاون اجتماعی و کارشناس امنیت دریانوردی پایگاه دریابانی بندرانزلی و با استناد به کنوانسیون‌های بین‌المللی جلوگیری از تصادم ۱۹۷۲، ایمنی جان اشخاص در دریا ۱۹۷۴، صدور گواهی‌نامه و نگهبانی دریانوردان ۱۹۷۸ و مقررات ملی و محلی سازمان بنادر و دریانوردی، می‌توان علل اصلی را عدم رعایت مقررات جلوگیری از تصادم و حق تقدم، سرعت غیرمطمئنه در مناطق پرخطر، عدم دیده‌بانی کافی، تغییر مسیر ناگهانی بدون اعلام صحیح مانور، ضعف مهارت و تجربه هدایت‌کنندگان، تردد شبانه بدون چراغ و علائم ناوبری، حواس‌پرتی به‌ویژه استفاده از تلفن همراه، شرایط نامساعد جوی و کاهش دید، تراکم بالای تردد شناورها در محدوده مشترک، عدم رعایت موارد ایمنی و نگهداری نامناسب شناورها که به تضعیف بدنه آن‌ها اعلام کرد.

حسینی ادامه داد: در مجموع، این تصادم‌ها پدیده‌ای تک‌ علتی نیستند؛ بلکه نتیجه هم‌افزایی عواملی‌اند که هر یک به سهم خود ایمنی دریانوردی را تضعیف می‌کنند و مهار آن‌ها نیازمند آموزش، نظارت، تجهیز و فرهنگ‌سازی هم‌زمان است.

ساماندهی قایق‌های گردشگری در دستور کار میراث فرهنگی

زهرا جهانی رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان بندرانزلی گفت: مجوزهای قایق‌های گردشگری اسکله‌های مسافربری این شهرستان از این اداره، بیش از هفت سال است که فاقد اعتبار می‌باشند؛ این افراد برای تمدید اعتبار اقدام نکرده‌اند؛ قایق‌هایی که اکنون اقدام به جابجایی مسافر می‌کنند زیر نظر اتحادیه قایقرانی به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

وی ادامه داد: حدود ۶ ماه گذشته بازدیدهای نظارتی از اسکله‌ها و قایق‌ها انجام شده است و در همین راستا چندین جلسه با اتحادیه قایقرانی و بهره‌برداران برگزار شده و موضوع ساماندهی این فعالیت ها به آنان ابلاغ شده است.

جهانی از قایقرانان اسکله‌های قایقرانی خواست برای دریافت پروانه بهره‌برداری معتبر از میراث فرهنگی اقدام کنند و افزود: قایق‌هایی که فاقد پلاک قرمز، تاییدیه تردد دریابانی و مجوز فعالیت گردشگری از میراث فرهنگی هستند نباید اقدام به جابجایی مسافر کنند.

وی ادامه داد: موضوع جلوگیری از فعالیت این قایق‌های گردشگری به فرمانداری شهرستان اعلام شده است و مقرر شد برای بهره‌برداران فاقد مجوز و تابلو به دست‌ها فرصت زمانی مشخصی در نظر گرفته شود تا نسبت به دریافت مجوز اقدام کنند.

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی انزلی اظهار کرد: در این راستا لیست قایق‌های مجاز که زیر نظر اتحادیه فعالیت می‌کنند به صورت QR کد در ورودی شهر نصب شده است تا مسافران بتوانند از خدمات قایق‌های مجاز استفاده کنند.

بر این اساس، تکرار این حوادث نشان می‌دهد برای ایجاد ایمنی در آبراه‌ها و مسیرهای گردشگری بندرانزلی باید مجموعه‌ای از اقدامات از جمله تعیین تکلیف موانع موجود در مسیر تردد، ساماندهی اسکله‌ها، کنترل قایق‌های فاقد مجوز، نظارت بر عملکرد تعاونی‌ها، آموزش قایقرانان و الزام مسافران به استفاده از جلیقه نجات به طور همزمان اجرا شود.

بندرانزلی با برخورداری از ظرفیت تالاب بین المللی، سواحل نیگون دریای خزر و حضور سالانه میلیونها گردشگر یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری دریایی گیلان است و تداوم استفاده از این ظرفیت نیازمند ایجاد ایمنی برای حفظ جان مسافر است؛ تجربه حوادث گذشته نیز نشان داده امدادرسانی هرچند با همکاری مناسب هلال احمر، اورژانس، دریابانی، محیط زیست و اداره بنادر انجام می‌شود اما هیچگاه جایگزین پیشگیری نیست.