سید مصطفی دریاباری در حاشیه آغاز همایش آموزشی تسهیلگران توسعه روستایی در روستای جهانی کندلوس، با تشریح رویکرد جدید بنیاد برکت در حوزه توسعه اقتصادی روستاها، گفت: هدف این همایش، ارتقای دانش و مهارت دهیاران، اعضای شوراها، معتمدان و فعالان محلی در حوزه تسهیلگری و توسعه اقتصادی روستا است.
وی افزود: این دوره آموزشی با حضور ۶۰ نفر برگزار میشود که ۵۰ نفر از آنان را دهیاران، اعضای شورا و معتمدان روستا تشکیل میدهند و ۱۰ نفر نیز از تسهیلگران شغلی بنیاد برکت استان مازندران هستند.
حضور مدرس بینالمللی در همایش کندلوس
مجری طرحهای اشتغالزایی بنیاد برکت غرب مازندران با اشاره به حضور استاد برجسته بینالمللی در این دوره آموزشی اظهار کرد: استاد تازیکی، از مدرسان بینالمللی سازمانهای UNIDO و UNDP و دارای تجربه فعالیت و سفر به ۴۲ کشور جهان، در این همایش حضور دارد و نقش مهمی در انتقال تجربیات و آموزش دهیاران و فعالان محلی غرب مازندران ایفا میکند.
عبور از تسهیلاتمحوری در توسعه روستاها
دریاباری با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در برنامههای اشتغالزایی روستایی تصریح کرد: تجربه سالهای گذشته نشان داده است که پرداخت تسهیلات بهتنهایی نمیتواند تضمینکننده ایجاد اشتغال پایدار باشد.
وی ادامه داد: در مدل جدید بنیاد برکت، نگاه تسهیلاتمحور جای خود را به رویکرد توسعهمحور میدهد؛ به این معنا که پیش از تخصیص تسهیلات باید ظرفیتهای انسانی، اقتصادی، اجتماعی و بازار هر روستا شناسایی و اولویتهای واقعی توسعه مشخص شود.
پایان نگاه متقاضیمحور
مجری طرحهای اشتغالزایی بنیاد برکت غرب مازندران با اشاره به یکی از مهمترین تفاوتهای مدل جدید با روشهای گذشته گفت: در بسیاری از روستاها، افراد دارای ظرفیت و توانمندی اقتصادی الزاماً همان افرادی نیستند که برای دریافت تسهیلات به دستگاهها مراجعه میکنند.
وی افزود: ممکن است جوانی ایدهای اقتصادی داشته باشد، بانویی توان تولید محصولات خانگی را دارا باشد یا فردی از تجربه و توانمندی مناسبی در حوزه فروش و بازاریابی برخوردار باشد، اما هیچگاه متقاضی تسهیلات نباشد. بنابراین باید از نگاه صرفاً متقاضیمحور عبور کنیم و به سمت ظرفیتیابی فعال حرکت کنیم.
سه ضلع توسعه روستایی
دریاباری با تشریح ساختار مدل جدید توسعه روستایی بنیاد برکت گفت: در این مدل، سه ضلع اصلی شامل تسهیلگر شغلی، عامل پیشرفت روستایی و پشتیبانهای شغلی در کنار یکدیگر قرار میگیرند تا زمینه تحقق توسعه واقعی در روستا فراهم شود.
وی توضیح داد: این سه ضلع باید با شناخت دقیق ظرفیتهای محلی، هدایت افراد توانمند، ایجاد ارتباط میان مردم و نهادهای تخصصی و همچنین فراهم کردن زمینه بازار و پشتیبانی، مسیر ایجاد و تثبیت اشتغال را تکمیل کنند.
اشتغال پایدار بدون بازار امکانپذیر نیست
مجری طرحهای اشتغالزایی بنیاد برکت غرب مازندران با تأکید بر اهمیت بازار در پایداری مشاغل روستایی خاطرنشان کرد: اشتغال پایدار بدون بازار امکانپذیر نیست و تمرکز صرف بر تولید نمیتواند موفقیت یک طرح اقتصادی را تضمین کند.
دریاباری گفت: از همان ابتدای شکلگیری یک طرح باید مشخص باشد که محصول در کجا، به چه قیمتی و از چه مسیری به فروش خواهد رسید. اگر زنجیره ارزش کامل نباشد، حتی تولید مناسب نیز ممکن است در نهایت به رکود و زیان منجر شود.
«عامل پیشرفت روستایی»؛ حلقه اتصال ظرفیتها
وی در ادامه به طرح «عاملین پیشرفت روستایی» اشاره کرد و گفت: عامل پیشرفت روستایی یک فاعل اجتماعی بومی است که ظرفیتهای انسانی، اقتصادی و اجتماعی روستا را شناسایی کرده و آنها را به فرصتهای قابل اجرا تبدیل میکند.
به گفته دریاباری، عامل پیشرفت قرار نیست جایگزین دستگاههای اجرایی و تخصصی شود، بلکه وظیفه اصلی او ایجاد ارتباط مؤثر میان مردم، ظرفیتهای محلی، بنیاد برکت و دستگاههای تخصصی است تا مسائل و ظرفیتهای روستا به شکل صحیح شناسایی و پیگیری شود.
سند شناسایی روستا؛ خروجی اصلی دوره آموزشی
مجری طرحهای اشتغالزایی بنیاد برکت غرب مازندران با بیان اینکه هدف این دوره صرفاً برگزاری یک دوره آموزشی نیست، اظهار کرد: خروجی اصلی این برنامه باید سند شناسایی روستا باشد.
وی افزود: این سند باید تصویری جامع از ظرفیتها، نیازها، مشکلات، فرصتهای اقتصادی و اولویتهای توسعهای هر روستا ارائه کند و در ادامه، مبنای تصمیمگیری بنیاد برکت و دستگاههای اجرایی برای هدایت منابع و تسهیلات قرار گیرد.
اجرای پایلوت از بابل تا رامسر
دریاباری با اشاره به ظرفیتهای گسترده غرب مازندران گفت: پیشنهاد ما این است که اجرای پایلوت این مدل در تعدادی از روستاهای منتخب از بابل تا رامسر انجام شود تا پس از ارزیابی نتایج، نقاط قوت و ضعف آن مشخص و مدل نهایی برای توسعه در سطح استان و حتی کشور ارائه شود.
وی افزود: غرب مازندران به دلیل برخورداری از ظرفیتهای متنوع گردشگری، کشاورزی، صنایعدستی، تولیدات محلی، خدمات و اقتصاد روستایی میتواند بستر مناسبی برای اجرای این مدل باشد.
همه مشکلات روستا با تسهیلات حل نمیشود
مجری طرحهای اشتغالزایی بنیاد برکت غرب مازندران تأکید کرد: همه مشکلات اقتصادی روستا با پرداخت تسهیلات قابل حل نیست.
دریاباری ادامه داد: برخی مسائل نیازمند مجوز، برخی نیازمند آموزش، برخی نیازمند زیرساخت و بعضی دیگر نیازمند بازار، سرمایهگذاری بزرگتر یا ورود دستگاه تخصصی هستند. بنابراین سند شناسایی روستا باید علاوه بر شناسایی ظرفیتها، مسائل را نیز دستهبندی و مسیر ارجاع آنها به دستگاههای تخصصی را مشخص کند.
هدف؛ افزایش اثرگذاری هر ریال تسهیلات
وی در پایان با تشریح چشمانداز این طرح گفت: هدف ما ایجاد شبکهای از عاملین توانمند و مورد اعتماد محلی است تا هر روستا شناخت جامع و دقیقی از ظرفیتهای خود داشته باشد، هر ظرفیت مسیر مشخصی برای فعال شدن پیدا کند و هر تسهیلات نیز در راستای یک اولویت واقعی توسعهای اختصاص یابد.
دریاباری خاطرنشان کرد: هدف بنیاد برکت صرفاً پرداخت تسهیلات بیشتر نیست؛ هدف اصلی، افزایش اثرگذاری هر ریال تسهیلات در مسیر ایجاد اشتغال پایدار و توسعه اقتصادی روستاهاست.
