میان فرایض متعدد دینی، اصل “امر به معروف و نهی از منکر”، اهمیت بسیار بالایی نسبت به سایر فرایض دارد. بررسی متون دینی نشان می دهد که عمل به این فریضه، امت اسلام را به بهترین امت تبدیل می نماید. عمل به این فریضه باعث ایجاد و تقویت حکومت صالحان، اقامه فرایض دینی، گسترش قسط و عدل، و سامان یافتن امور می شود. رسول خدا فرمود:
تا زمانى كه مردم امر به معروف و نهى از منكر نمايند و در كارهاى نيك و تقوا به يارى يكديگر بشتابند در خير و سعادت خواهند بود، اما اگر چنين نكنند، بركتها از آنان گرفته می شود و گروهى بر گروه ديگر سلطه پيدا می كنند و آنگاه نه در زمين ياورى دارند و نه در آسمان.( تهذيب الاحكام، جلد۶، صفحه۱۸۱، ح۲۲)
امام علی علیه السلام نیز می فرماید: همه كارهاى خوب و جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهى از منكر چون قطرهاى است در درياى عميق.(نهج البلاغه/ حکمت ۳۷۴) و نیز فرمود: هر كس امر به معروف كند به مؤمن نيرو مى بخشد و هر كس نهى از منكر نمايد، بينى منافق را به خاك ماليده و از مكر او در امان مى ماند. (كافى، جلد۲، صفحه۵۰، ح۱)
و نیز امام جواد عليه السلام می فرمایند: امر به معروف و نهي از منكر دو مخلوق الهي اند، هر كه آن ها را ياري و اجراء نماید، مورد نصرت و رحمت خدا قرار مي گيرد و هر كه آن ها را ترك نموده و رها گرداند مورد خذلان و عِقاب قرار مي گيرد. (خصال صدوق، صفحه ۴۲، حدیث ۳۲)
پس بنابر سخنان اولیای الهی، تجمع برای رساندن اعتراض مطلوب جهت اصلاح وضع موجود، همان انجام و اجرای اصل مؤکّد الهی “امر به معروف و نهی از منکر” است.
برای روشن شدن ابعاد این تجمعات اعم از قانونی و غیر قانونی، ابتدا خوب است ببینیم، معنای اعتراض و اغتشاش چیست؟ و مرز بین این دو کجاهاست؟ به همین دلیل باید در وهله اول، توضیحی مختصر از این دو واژه داده شده و بعد سراغ تعیین مرز بندی ها و بررسی تجمعات در قانون اساسی کشور عزیزمان ایران برویم و در نهایت نحوه مواجهه و برخورد با متخلفان و متعرضان به اموال عمومی را بررسی نماییم.
به تجربه دیده شده که اعتراض موجب تجمعات قانونی می شود، اما اغتشاش عامل تجمعات غیر قانونی است. یعنی تجمعات قانونی برای بیان اعتراض مردم است ولی تجمعات غیر قانونی معمولا برای ایجاد بلوا و آشوب و احیانا صحنه حضور برای خودنمایی ها است. لذا می گفت اعتراض از مقوله حق است ولی اغتشاش از مقوله باطل می باشد.
اعتراض در لغت به معنای، انتقاد کردن، ایراد گرفتن و واخواهی است. در واقع فرد یا گروهی که به یک عمل یا رفتاری انتقاد داشته و آن انتقاد یا اشکال متوجه مقام مسئول چه (رسمی چه غیر رسمی) باشد پاسخ داده نشود، این حق برای فرد و گروه معترض وجود دارد که مطالبه گری کرده و با برپایی تجمعی میدانی، به صورت علنی با صدای بلند خواسته خود را به گوش مسولین و قصور کنندگان برسانند، به امید حل شدن آن مسائل؛ این همان اصل نظارت اجتماعی است که می توان گفت، اعتراض اجتماعی و سیاسی مردمی نشانه پویایی و دغدغه مند بودن جامعه می باشد. که در دین اسلام هم به شکل امر به معروف و نهی از منکر بر آن تاکید شده است که نسبت به اطرافیان و حق خود بی تفاوت نباشید و حق خود را حتی شده با داد و فریاد بگیرید و در جامعه گاهی همین اعتراضات می تواند منجر به تصمیم سازی صحیح مسولین شود و به حل مشکلات هم بیانجامد.
اغتشاش در لغت به معنای آشوب – بلبشو- و شورش است؛ در واقع اغتشاش در مقابل اعتراض می باشد. شما در اعتراض خواهان اصلاح و حل مشکلات سیاسی و اجتماعی هستید؛ ولی در اغتشاش، گروه اغتشاشگر در پی آشوب و اختلال و بلبشو و هرج و مرج اجتماعی و سیاسی می باشند و هدفشان چیزی جز خرابی و هوچی گری نیست. و هیچ مشکلی از کشور را حل نمی کنند بلکه خواهان اضافه کردن مشکلاتی دیگرند.
اگر با دقت بیشتر بنگریم اعتراض امر به معروف است و اغتشاش امر به منکر است نه نهی از منکر.
قانون اساسی ایران به اعتراضات مردمی نگاهی حق مدارانه دارد که از حقوق اجتماعی محسوب شده و لذا در اصل ۲۷ قانون اساسی آمده است: «تشکیل اجتماعات و راهپیماییها، بدون حمل سلاح، به شرط آنکه مخل به مبانی اسلام نباشد آزاد است؛ افراد و جمعیتها میتوانند و حق دارند که سخن خود و مطالبه خود را در اجتماعات مختلف و راهپیماییها بیان کنند. حکومت هم موظف است که امنیت این راهپیماییها را تامین کند. نیز به موجب بند ۷ از اصل سوم قانون اساسی، تامین آزادیهای سیاسی و اجتماعی از وظایف حکومت است». در این بند، کلمه «تأمین» به معنی فراهم کردن نیست بلکه ایجاد امنیت، بهمعنای دقیق کلمه «تأمین» بهکار رفته است. بنابراین حکومت موظف است که برای راهپیماییهای مردم ایجاد امنیت کند. برای مثال: حمایت از اعتراضات مردمی مال باختگان و بازنشستگان کنار مجلس شورای اسلامی.
البته در باره تجمع قانونی، صرف دارا بودن مجوز یا نبودن آن برای تجمعات و اعتراضات مدنی به معنای رسمیت بخشیدن به آن نیست. چرا که از نظر حقوقی گفته میشود که این مجوز گرفتن فقط برای برنامهریزی و نظم ضروری است؛ مثلا برای ساماندهی به ترافیک، پلیس، نیروی انتظامی و پلیس راهور باید در جریان برنامهها قرار بگیرند تا بتوانند نظم و امنیت لازم را برای برگزاری تجمعات برقرار کنند. نیروی انتظامی باید مراقب آن باشد که کسی متعرض راهپیمایان نشود.
همه ما دغدغهها و مشکلاتی داریم که باید دیده شوند. اعتراض کردن یعنی ما به سرنوشت خودمان و جامعهمان اهمیت میدهیم و این بسیار ارزشمند است. اما وقتی فضا به سمت اغتشاش و خشونت میرود، اولین قربانی، همان صدای حقطلبانهی مردم است که به حاشیه رفته و گم می شود. لذا در اینجا به شماری از تفاوت های اعتراض با اغتشاش را که بدان پرداخته شده مقایسه می کنیم تا واقعیت این دو عمل بیشتر آشکار شود.
۱. در اعتراض فضای گفت و شنود دو طرفه است اما در اغتشاش فقط یک طرفه و بدون اجازه گفتگوست؛ ۲. در اعتراض شعارها منطق و گفتمان دارد اما در اغتشاش شعارها ساختارشکنانه و توهینآمیز است؛ ۳. اعتراض مسلحانه نیست اما اغتشاش مسلحانه است؛ ۴. اعتراض به قصد اصلاح است، ولی اغتشاش به قصد تخریب اموال عمومی کشور است؛ ۵. در اعتراض پلیس برای مراقبت از معترضان و ایجاد نظم، حضور دارد تا به اغتشاش تبدیل نشود، اما در اغتشاش اصلا برای مقابله با نظم و پلیس و ایجاد درگیری میروند؛ ۶- اعتراض برای اصلاح یک روند اشتباه در اجرای یک قانون است؛ که بعد از پیگیریهای قانونی و به نتیجه نرسیدن خودش را به صورت اعتراض مدنی نشان میدهد. اما اغتشاشات هیچ کدام از این مسیر را طی نمیکند؛ ۷- اعتراض مسالمتآمیز است و اغتشاش خشونتآمیز؛ ۸- در اعتراض هیچ آسیب به اموال مردم و بیتالمال نمیرسد، اما در اغتشاش یکی از اهداف تخریب اموال عمومی مردم است؛ ۹- در اعتراض خبری از فحاشی و توهین حاکمیت نیست، اما در اغتشاش بیشترین توهین به کشور و نظام حاکم میشود؛۱۰- اعتراض، گفتمان و هدف و ساختار دارد، اما اغتشاش هیچ کدام از اینها را ندارد؛۱۱- اعتراض نماینده مشخصی دارد، اما اغتشاش لیدرهای آشکار و پنهان دارد؛ ۱۲- در اعتراض از حضور یک مسئول استقبال میشود تا به مشکلاتشان بپردازد، اما در اغتشاش اگر مسئولی حضور پیدا کند، اگر کشته نشود مورد ضرب و شتم یا توهین قرار می گیرد؛ ۱۳- در اعتراض پلیس آسیب نمیبیند بلکه همراهی می شود، اما در اغتشاش بسیاری از حملات به پلیس صورت میگیرد؛ ۱۴- در اعتراض دعوا درون گفتمانی و داخل کشور است، اما در اغتشاش دعواها از بیرون هدایت و مدیریت میشود؛ ۱۵- در اعتراض یا دشمن ورود نمیکند و یا چون نمیتواند از آب گل آلود ماهیگیری کند رها میکند. اما در اغتشاشات از ابتدا تا انتها دشمن هدایت کرده و همراهی می کند؛ ۱۶- اعتراض برای نظام هزینه ندارد بلکه در بسیاری از مواقع استقبال شده و حل کننده مشکلات است، اما در اغتشاش سراسر تحمیل هزینه های سرسام آور است. ۱۷- اعتراض یک عمل قانونی است در حالی که اغتشاش یک عمل مجرمانه و غیر قانونی می باشد. ۱۸- اعتراض یک نظارت اجتماعی همگانی است، در حالی که اغتشاش یک خسارت اجتماعی بر پیکره جامعه است. ۱۹- اعتراض عمل به حکم الهی امر به معروف و نهی از منکر است، در حالی که اغتشاش برعکس امر خدا، امر به منکر و نهی از معروف است. ۲۰- اعتراض از ثواب و پاداش الهی برخوردار است، در حالی که اغتشاش موجبات عذاب و عقوبت الهی را در پی داشته، چرا که از مقوله فتنه است و مطابق فرمایش قرآن فتنه از قتل بدتر است.(سوره بقره/ آیه ۱۹۱)
حال ببینیم چگونه ممکن است یک اعتراض مردمی مسالمت آمیز به اغتشاش تبدیل شود؟
۱- عدم پاسخگویی مناسب و به هنگام، مسولین به نیاز ها و خواسته های مشروع مردمی؛
۲- مواجهه نامناسب و غیر اصولی مسولین انتظامی و امنیتی با تجمعات؛
۳- دخالت هیجانی و بدون اطلاع سلبیریتی ها و گاهی با برنامه ریزی قبلی به تجمعات و افزایش خشونت و هیجانات تجمعات و به سپس انحراف کشیدن آن؛
۴- تشویش اذهان عمومی به وسیله رسانه ها و فضای مجازی که پشت پرده آنان دشمنان جمهوری اسلامی می باشند.
شاخصه های یک اعتراض مسالمت آمیز عبارتنداز:
۱- بدون حمل سلاح باشد.
۲- توهین به فرد یا حزب خاصی نباشد.
۳- علیه اسلام و جمهوریت و قانون اساسی کشور نباشد.
۴- موضوع اعتراض مشروع و قانونی باشد.
۵- از قبل به مسولین امنیتی و انتظامی اطلاع داده شود.
۶- از بین تجمع کنندگان افرادی جهت برقراری نظم تجمع تعیین شوند.
۷- به ارزش ها و نماد های ملی کشور توهین نشود.
بنابراین یک معترض دارد امربه معروف و نهی از منکر می کند ولی یک اغتشاش گر، نهی از معروف و امر به منکر می کند و این یک تفاوت ماهوی بین این دو عمل است.
پس با توجه به موارد یاد شده درمی یابیم که بین اعتراض و اغتشاش همچون بین حق و باطل، یک مرز ظریف و باریکی وجود دارد که هم مردم و هم مسولان باید مراقبت و محافظت کنند که این تجمعات به آشوب کشیده نشود، چرا که هزینه این آشوب را در نهایت خود مردم پرداخت می کنند. و چه بسیار دردناک است که تا این لحظه اغتشاش گرانی به اسم آزادی تجمع کرده و نتیجه این تجمعات مجروح و مصدوم و به شهادت رسیدن بیش از صدها نفر از نیروهای ارزشمند مجاهد امنیتی و انتظامی کشور بوده است و چقدر ناامنی برای خانواده ها ایجاد نموده اند و چقدر به اقتصاد کشور و کسبه ها لطمه وارد شده تا آنجا که دشمنان ایران قوی را شاد و امیدوار به نابودی کشور عزیزمان کرده اند، بطوری که هر لحظه می بینیم زوزه کشان در پی خرابی و قتل بیشتر در کشور ایران سربلند هستند.
لذا با توجه اینکه دیگر صحنه برای مردم و نیروهای امنیتی و انتظامی و مسولین کشوری کاملا روشن و آشکار شده است که این افراد فرصت طلب، اغتشاش گرانی هستند که هدفی جز خرابی و ویرانی ایران عزیز را ندارند؛ باید با تمام قوا با این افراد برخورد شود. البته یقینا این اغتشاشات به برکت خون شهدا تمام شده و دوباره مردم ایران قوی تر، و با بصیرت بیشتر، سرافرازتر از دیروز از این فتنه هم به سلامت عبور می کنند. آری “امر به معروف و نهی از منکر” برای همه در همه جا و همیشه لازم و ضروری است.
دکتر محمد ادیب نیا
مدرس حوزه و دانشگاه
تا زمانى كه مردم امر به معروف و نهى از منكر نمايند و در كارهاى نيك و تقوا به يارى يكديگر بشتابند در خير و سعادت خواهند بود، اما اگر چنين نكنند، بركتها از آنان گرفته می شود و گروهى بر گروه ديگر سلطه پيدا می كنند و آنگاه نه در زمين ياورى دارند و نه در آسمان.( تهذيب الاحكام، جلد۶، صفحه۱۸۱، ح۲۲)
امام علی علیه السلام نیز می فرماید: همه كارهاى خوب و جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهى از منكر چون قطرهاى است در درياى عميق.(نهج البلاغه/ حکمت ۳۷۴) و نیز فرمود: هر كس امر به معروف كند به مؤمن نيرو مى بخشد و هر كس نهى از منكر نمايد، بينى منافق را به خاك ماليده و از مكر او در امان مى ماند. (كافى، جلد۲، صفحه۵۰، ح۱)
و نیز امام جواد عليه السلام می فرمایند: امر به معروف و نهي از منكر دو مخلوق الهي اند، هر كه آن ها را ياري و اجراء نماید، مورد نصرت و رحمت خدا قرار مي گيرد و هر كه آن ها را ترك نموده و رها گرداند مورد خذلان و عِقاب قرار مي گيرد. (خصال صدوق، صفحه ۴۲، حدیث ۳۲)
پس بنابر سخنان اولیای الهی، تجمع برای رساندن اعتراض مطلوب جهت اصلاح وضع موجود، همان انجام و اجرای اصل مؤکّد الهی “امر به معروف و نهی از منکر” است.
برای روشن شدن ابعاد این تجمعات اعم از قانونی و غیر قانونی، ابتدا خوب است ببینیم، معنای اعتراض و اغتشاش چیست؟ و مرز بین این دو کجاهاست؟ به همین دلیل باید در وهله اول، توضیحی مختصر از این دو واژه داده شده و بعد سراغ تعیین مرز بندی ها و بررسی تجمعات در قانون اساسی کشور عزیزمان ایران برویم و در نهایت نحوه مواجهه و برخورد با متخلفان و متعرضان به اموال عمومی را بررسی نماییم.
به تجربه دیده شده که اعتراض موجب تجمعات قانونی می شود، اما اغتشاش عامل تجمعات غیر قانونی است. یعنی تجمعات قانونی برای بیان اعتراض مردم است ولی تجمعات غیر قانونی معمولا برای ایجاد بلوا و آشوب و احیانا صحنه حضور برای خودنمایی ها است. لذا می گفت اعتراض از مقوله حق است ولی اغتشاش از مقوله باطل می باشد.
اعتراض در لغت به معنای، انتقاد کردن، ایراد گرفتن و واخواهی است. در واقع فرد یا گروهی که به یک عمل یا رفتاری انتقاد داشته و آن انتقاد یا اشکال متوجه مقام مسئول چه (رسمی چه غیر رسمی) باشد پاسخ داده نشود، این حق برای فرد و گروه معترض وجود دارد که مطالبه گری کرده و با برپایی تجمعی میدانی، به صورت علنی با صدای بلند خواسته خود را به گوش مسولین و قصور کنندگان برسانند، به امید حل شدن آن مسائل؛ این همان اصل نظارت اجتماعی است که می توان گفت، اعتراض اجتماعی و سیاسی مردمی نشانه پویایی و دغدغه مند بودن جامعه می باشد. که در دین اسلام هم به شکل امر به معروف و نهی از منکر بر آن تاکید شده است که نسبت به اطرافیان و حق خود بی تفاوت نباشید و حق خود را حتی شده با داد و فریاد بگیرید و در جامعه گاهی همین اعتراضات می تواند منجر به تصمیم سازی صحیح مسولین شود و به حل مشکلات هم بیانجامد.
اغتشاش در لغت به معنای آشوب – بلبشو- و شورش است؛ در واقع اغتشاش در مقابل اعتراض می باشد. شما در اعتراض خواهان اصلاح و حل مشکلات سیاسی و اجتماعی هستید؛ ولی در اغتشاش، گروه اغتشاشگر در پی آشوب و اختلال و بلبشو و هرج و مرج اجتماعی و سیاسی می باشند و هدفشان چیزی جز خرابی و هوچی گری نیست. و هیچ مشکلی از کشور را حل نمی کنند بلکه خواهان اضافه کردن مشکلاتی دیگرند.
اگر با دقت بیشتر بنگریم اعتراض امر به معروف است و اغتشاش امر به منکر است نه نهی از منکر.
قانون اساسی ایران به اعتراضات مردمی نگاهی حق مدارانه دارد که از حقوق اجتماعی محسوب شده و لذا در اصل ۲۷ قانون اساسی آمده است: «تشکیل اجتماعات و راهپیماییها، بدون حمل سلاح، به شرط آنکه مخل به مبانی اسلام نباشد آزاد است؛ افراد و جمعیتها میتوانند و حق دارند که سخن خود و مطالبه خود را در اجتماعات مختلف و راهپیماییها بیان کنند. حکومت هم موظف است که امنیت این راهپیماییها را تامین کند. نیز به موجب بند ۷ از اصل سوم قانون اساسی، تامین آزادیهای سیاسی و اجتماعی از وظایف حکومت است». در این بند، کلمه «تأمین» به معنی فراهم کردن نیست بلکه ایجاد امنیت، بهمعنای دقیق کلمه «تأمین» بهکار رفته است. بنابراین حکومت موظف است که برای راهپیماییهای مردم ایجاد امنیت کند. برای مثال: حمایت از اعتراضات مردمی مال باختگان و بازنشستگان کنار مجلس شورای اسلامی.
البته در باره تجمع قانونی، صرف دارا بودن مجوز یا نبودن آن برای تجمعات و اعتراضات مدنی به معنای رسمیت بخشیدن به آن نیست. چرا که از نظر حقوقی گفته میشود که این مجوز گرفتن فقط برای برنامهریزی و نظم ضروری است؛ مثلا برای ساماندهی به ترافیک، پلیس، نیروی انتظامی و پلیس راهور باید در جریان برنامهها قرار بگیرند تا بتوانند نظم و امنیت لازم را برای برگزاری تجمعات برقرار کنند. نیروی انتظامی باید مراقب آن باشد که کسی متعرض راهپیمایان نشود.
همه ما دغدغهها و مشکلاتی داریم که باید دیده شوند. اعتراض کردن یعنی ما به سرنوشت خودمان و جامعهمان اهمیت میدهیم و این بسیار ارزشمند است. اما وقتی فضا به سمت اغتشاش و خشونت میرود، اولین قربانی، همان صدای حقطلبانهی مردم است که به حاشیه رفته و گم می شود. لذا در اینجا به شماری از تفاوت های اعتراض با اغتشاش را که بدان پرداخته شده مقایسه می کنیم تا واقعیت این دو عمل بیشتر آشکار شود.
۱. در اعتراض فضای گفت و شنود دو طرفه است اما در اغتشاش فقط یک طرفه و بدون اجازه گفتگوست؛ ۲. در اعتراض شعارها منطق و گفتمان دارد اما در اغتشاش شعارها ساختارشکنانه و توهینآمیز است؛ ۳. اعتراض مسلحانه نیست اما اغتشاش مسلحانه است؛ ۴. اعتراض به قصد اصلاح است، ولی اغتشاش به قصد تخریب اموال عمومی کشور است؛ ۵. در اعتراض پلیس برای مراقبت از معترضان و ایجاد نظم، حضور دارد تا به اغتشاش تبدیل نشود، اما در اغتشاش اصلا برای مقابله با نظم و پلیس و ایجاد درگیری میروند؛ ۶- اعتراض برای اصلاح یک روند اشتباه در اجرای یک قانون است؛ که بعد از پیگیریهای قانونی و به نتیجه نرسیدن خودش را به صورت اعتراض مدنی نشان میدهد. اما اغتشاشات هیچ کدام از این مسیر را طی نمیکند؛ ۷- اعتراض مسالمتآمیز است و اغتشاش خشونتآمیز؛ ۸- در اعتراض هیچ آسیب به اموال مردم و بیتالمال نمیرسد، اما در اغتشاش یکی از اهداف تخریب اموال عمومی مردم است؛ ۹- در اعتراض خبری از فحاشی و توهین حاکمیت نیست، اما در اغتشاش بیشترین توهین به کشور و نظام حاکم میشود؛۱۰- اعتراض، گفتمان و هدف و ساختار دارد، اما اغتشاش هیچ کدام از اینها را ندارد؛۱۱- اعتراض نماینده مشخصی دارد، اما اغتشاش لیدرهای آشکار و پنهان دارد؛ ۱۲- در اعتراض از حضور یک مسئول استقبال میشود تا به مشکلاتشان بپردازد، اما در اغتشاش اگر مسئولی حضور پیدا کند، اگر کشته نشود مورد ضرب و شتم یا توهین قرار می گیرد؛ ۱۳- در اعتراض پلیس آسیب نمیبیند بلکه همراهی می شود، اما در اغتشاش بسیاری از حملات به پلیس صورت میگیرد؛ ۱۴- در اعتراض دعوا درون گفتمانی و داخل کشور است، اما در اغتشاش دعواها از بیرون هدایت و مدیریت میشود؛ ۱۵- در اعتراض یا دشمن ورود نمیکند و یا چون نمیتواند از آب گل آلود ماهیگیری کند رها میکند. اما در اغتشاشات از ابتدا تا انتها دشمن هدایت کرده و همراهی می کند؛ ۱۶- اعتراض برای نظام هزینه ندارد بلکه در بسیاری از مواقع استقبال شده و حل کننده مشکلات است، اما در اغتشاش سراسر تحمیل هزینه های سرسام آور است. ۱۷- اعتراض یک عمل قانونی است در حالی که اغتشاش یک عمل مجرمانه و غیر قانونی می باشد. ۱۸- اعتراض یک نظارت اجتماعی همگانی است، در حالی که اغتشاش یک خسارت اجتماعی بر پیکره جامعه است. ۱۹- اعتراض عمل به حکم الهی امر به معروف و نهی از منکر است، در حالی که اغتشاش برعکس امر خدا، امر به منکر و نهی از معروف است. ۲۰- اعتراض از ثواب و پاداش الهی برخوردار است، در حالی که اغتشاش موجبات عذاب و عقوبت الهی را در پی داشته، چرا که از مقوله فتنه است و مطابق فرمایش قرآن فتنه از قتل بدتر است.(سوره بقره/ آیه ۱۹۱)
حال ببینیم چگونه ممکن است یک اعتراض مردمی مسالمت آمیز به اغتشاش تبدیل شود؟
۱- عدم پاسخگویی مناسب و به هنگام، مسولین به نیاز ها و خواسته های مشروع مردمی؛
۲- مواجهه نامناسب و غیر اصولی مسولین انتظامی و امنیتی با تجمعات؛
۳- دخالت هیجانی و بدون اطلاع سلبیریتی ها و گاهی با برنامه ریزی قبلی به تجمعات و افزایش خشونت و هیجانات تجمعات و به سپس انحراف کشیدن آن؛
۴- تشویش اذهان عمومی به وسیله رسانه ها و فضای مجازی که پشت پرده آنان دشمنان جمهوری اسلامی می باشند.
شاخصه های یک اعتراض مسالمت آمیز عبارتنداز:
۱- بدون حمل سلاح باشد.
۲- توهین به فرد یا حزب خاصی نباشد.
۳- علیه اسلام و جمهوریت و قانون اساسی کشور نباشد.
۴- موضوع اعتراض مشروع و قانونی باشد.
۵- از قبل به مسولین امنیتی و انتظامی اطلاع داده شود.
۶- از بین تجمع کنندگان افرادی جهت برقراری نظم تجمع تعیین شوند.
۷- به ارزش ها و نماد های ملی کشور توهین نشود.
بنابراین یک معترض دارد امربه معروف و نهی از منکر می کند ولی یک اغتشاش گر، نهی از معروف و امر به منکر می کند و این یک تفاوت ماهوی بین این دو عمل است.
پس با توجه به موارد یاد شده درمی یابیم که بین اعتراض و اغتشاش همچون بین حق و باطل، یک مرز ظریف و باریکی وجود دارد که هم مردم و هم مسولان باید مراقبت و محافظت کنند که این تجمعات به آشوب کشیده نشود، چرا که هزینه این آشوب را در نهایت خود مردم پرداخت می کنند. و چه بسیار دردناک است که تا این لحظه اغتشاش گرانی به اسم آزادی تجمع کرده و نتیجه این تجمعات مجروح و مصدوم و به شهادت رسیدن بیش از صدها نفر از نیروهای ارزشمند مجاهد امنیتی و انتظامی کشور بوده است و چقدر ناامنی برای خانواده ها ایجاد نموده اند و چقدر به اقتصاد کشور و کسبه ها لطمه وارد شده تا آنجا که دشمنان ایران قوی را شاد و امیدوار به نابودی کشور عزیزمان کرده اند، بطوری که هر لحظه می بینیم زوزه کشان در پی خرابی و قتل بیشتر در کشور ایران سربلند هستند.
لذا با توجه اینکه دیگر صحنه برای مردم و نیروهای امنیتی و انتظامی و مسولین کشوری کاملا روشن و آشکار شده است که این افراد فرصت طلب، اغتشاش گرانی هستند که هدفی جز خرابی و ویرانی ایران عزیز را ندارند؛ باید با تمام قوا با این افراد برخورد شود. البته یقینا این اغتشاشات به برکت خون شهدا تمام شده و دوباره مردم ایران قوی تر، و با بصیرت بیشتر، سرافرازتر از دیروز از این فتنه هم به سلامت عبور می کنند. آری “امر به معروف و نهی از منکر” برای همه در همه جا و همیشه لازم و ضروری است.
دکتر محمد ادیب نیا
مدرس حوزه و دانشگاه
- نویسنده : دکتر محمد ادیب نیا
لینک کوتاه :
https://fa.payamecaspian.ir/?p=13310
